Thông tin về hiếm muộn

Hội chứng buồng trứng đa nang


Bác sỹ CKII.Phạm Thúy Nga

- Hội chứng buồng trứng đa nang là một hội chứng được đặc trưng bằng sự hiện diện của hình ảnh buồng trứng đa nang điển hình trên siêu âm, vô kinh hoặc kinh thưa và các dấu hiệu của cường androgen như béo phì, rậm lông, trứng cá, tăng tiết chất nhờn…Đây là một trong những rối loạn nội tiết thường gặp nhất ở phụ nữ trong lứa tuổi sinh sản.


- Có khá nhiều giả thuyết về cơ chế bệnh sinh của hội chứng buồng trứng đa nang. Gần đây, người ta phát hiện ra có mối liên quan giữa hiện tượng kháng Insulin với hội chứng BTĐN thông qua 3 yếu tố là giảm thụ thể của Insulin, giảm vận chuyển Insulin và giảm gắn kết Insulin. Hiện tượng này dẫn tới tình trạng tăng Insulin máu. Khi lượng Insulin trong máu tăng cao, một phần Insulin sẽ gắn với thụ thể của chúng và phần còn lại sẽ gắn với thụ thể của IGF1 (vì thụ thể của chúng khá giống nhau) dẫn tới kích thích tế bào vỏ tăng tiết Androgen đồng thời cũng làm tăng tác dụng kích thích của LH trên tế bào vỏ và tế bào hạt của nang noãn gây tăng tiết IGFII. Yếu tố IGF1 và IGFII phối hợp với nhau làm tăng tác dụng của LH trên tế bào vỏ gây tăng tiết Androgen.


- Khi lượng Androgen vừa đủ trong dịch nang, nó sẽ được chuyển thành Estrogen nhưng khi lượng Androgen cao, chúng lại có xu hướng chuyển thành 5α-reduced, có tác dụng ức chế quá trình thơm hóa dẫn đến Estradiol không được tạo ra. Như vậy, trong dịch nang của nang noãn sẽ có một lượng cao Androgen ( làm tăng thoái hóa nang noãn) và lượng Estradiol giảm thấp nên không thể gây được đỉnh Estradiol dẫn tới không tạo ra được đỉnh LH, không có được nang noãn đạt đến trưởng thành và không có hiện tượng phóng noãn xảy ra. Đây là nguyên nhân dẫn đến vô sinh ở những bệnh nhân có hội chứng BTĐN.


-  Chẩn đoán hội chứng BTĐN

Theo ESHRE, ASRM ( Rotterdam 2003), chẩn đoán hội chứng BTĐN khi có 2 trong 3 tiêu chuẩn sau:
        - Tiêu chuẩn 1: Kinh thưa hoặc không phóng noãn ( 9 chu kỳ/ năm hoặc có biểu hiện không phóng noãn).
        - Tiêu chuẩn 2: Cường Androgen – gồm các dấu hiệu
           + Lâm sàng: Rậm lông, hói đầu,trứng cá…
           + Cận lâm sàng: Testosterone > 1,5 nmol/l
        - Tiêu chuẩn 3: Hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm: ít nhất 12 nang kích thước 2-9 mm mỗi buồng trứng hoặc thể tích buồng trứng > 10 cm3
       ( thể tích buồng trứng = 0,5 x D x R x C ).
     

-  Vấn đề điều trị hội chứng BTĐN trong vô sinh


     Kích thích buồng trứng để có nang noãn trưởng thành rồi gây phóng noãn: đây là phương pháp hiện đang được áp dụng phổ biến ở các trung tâm Hỗ trợ sinh sản.

     Phẫu thuật đốt điểm buồng trứng: hầu như không còn được áp dụng do chúng ta đã hiểu biết hơn về cơ chế bệnh sinh của hội chứng BTĐN.

 

- Metformin và hội chứng BTĐN:

    Do hiện nay người ta cho rằng cơ chế bệnh sinh của hội chứng BTĐN là do hiện tượng kháng Insulin nên Metformin là thuốc được đề cập nhiều trong điều trị hội chứng BTĐN.


- Metformin là một thuốc chống đái tháo đường nhóm Biguanid thế hệ 2. Thuốc giúp hoạt hóa các yếu tố vận chuyển glucose vào trong tế bào gan và cơ, từ đó giảm tình trạng kháng Insulin ở ngoại vi, giúp điều chỉnh cân bằng nồng độ glucose trong máu. Metformin không kích thích giải phóng Insulin từ các tế bào beta tuyến tụy; thuốc không gây hạ đường huyết ở người không bị tiểu đường. Ở người bị tiểu đường, Metformin làm giảm sự tăng đường huyết nhưng không gây tai biến hạ đường huyết ( trừ trường hợp nhịn đói hoặc phối hợp thuốc hiệp đồng tác dụng)


- Một số công trình nghiên cứu đã chứng minh Metformin có thể tái lập chu kỳ kinh bình thường, tăng khả năng phóng noãn nên thực sự có vai trò trong điều trị vô sinh ở những bệnh nhân có hội chứng buồng trứng đa nang. Nên điều trị Metformin trước khi kích thích buồng trứng khoảng 3 tháng sẽ làm cho buồng trứng nhạy cảm hơn với kích thích buồng trứng.


- Hội chứng BTĐN là một trong những nguyên nhân gây vô sinh do rối loạn phóng noãn. Việc điều trị vô sinh ở những bệnh nhân có hội chứng BTĐN trên thực tế cho tỷ lệ có thai rất cao vì những bệnh nhân này thuộc nhóm bệnh nhân có tiên lượng đáp ứng tốt với kích thích buồng trứng. Hiện nay, nhờ sự hiểu biết về hội chứng BTĐN cũng như sự phát triển mạnh mẽ của các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, mong muốn có con của những bệnh nhân mắc hội chứng BTĐN đã không khó khăn để trở thành hiện thực.
 

Số lượt đọc: 9983 -