Quy trình khám chữa bệnh

Những điều cần biết về quy trình xin cho trứng

Mỗi người sinh ra có một số lượng trứng nhất định, bị mất đi từ từ theo chu kỳ kinh và hết hẳn khi đến tuổi mãn kinh. Càng lớn tuổi, số trứng sẽ càng giảm và chất lượng trứng cũng giảm theo. Chính vì vậy, những phụ nữ lớn tuổi (> 40 tuổi) thường không thể cung cấp đủ số trứng yêu cầu trên để có thể thành công với thụ tinh trong ống nghiệm.

KHI NÀO NÊN THỤ TINH TRONG ỐNG NGHIỆM – XIN TRỨNG?


Tỉ lệ thành công của thụ tinh trong ống nghiệm hiện nay dao động từ 30-50% tùy theo từng trung tâm và từng đối tượng bệnh nhân. Để khả năng thành công cao, thường cần 2-3 phôi tốt để chuyển vào buồng tử cung. Để có được số lượng phôi tốt đó, bệnh nhân cần số trứng tối ưu là 8 đến 15 trứng.

Mỗi người sinh ra có một số lượng trứng nhất định, bị mất đi từ từ theo chu kỳ kinh và hết hẳn khi đến tuổi mãn kinh. Càng lớn tuổi, số trứng sẽ càng giảm và chất lượng trứng cũng giảm theo. Chính vì vậy, những phụ nữ lớn tuổi (> 40 tuổi) thường không thể cung cấp đủ số trứng yêu cầu trên để có thể thành công với thụ tinh trong ống nghiệm. Tỉ lệ thành công ở những phụ nữ lớn tuổi thường rất thấp, dưới 10%. Nếu có ít hơn 3 nang trứng phát triển khi kích thích buồng trứng, tỉ lệ thành công thường dưới 5%. Những người này được gọi là giảm dự trữ buồng trứng và có chỉ định nên xin trứng.

Những phụ nữ trẻ tuổi cũng có thể không đáp ứng được yêu cầu về số trứng nêu trên, do những nguyên nhân sau:

    Suy buồng trứng sớm nguyên phát: suy buồng trứng không có nguyên nhân. Biểu hiện của suy buồng trứng nguyên phát là mất kinh sớm, thường do buồng trứng có ít trứng hơn lúc mới sinh ra so với những phụ nữ khác.
    Suy buồng trứng thứ phát: xảy ra sau phẫu thuật bóc nang buồng trứng hoặc cắt 1 buồng trứng, hóa trị hoặc xạ trị ung thư. Mô lành buồng trứng bị phá hủy, dẫn đến giảm số lượng trứng. Những người này cũng có chỉ định phải xin trứng.

Ngoài ra, cũng có một tỉ lệ nhỏ bệnh nhân có đủ số trứng yêu cầu, nhưng do chất lượng trứng kém, tỉ lệ thụ tinh với tinh trùng thấp, thất bại nhiều lần, cũng có chỉ định xin trứng. Tuy nhiên, số bệnh nhân phải xin trứng do chất lượng trứng kém hiếm gặp hơn so với số bệnh nhân phải xin trứng do nguyên nhân số lượng nang trứng giảm.

Tỉ lệ thành công khi làm thụ tinh trong ống nghiệm – xin trứng không phụ thuộc vào độ tuổi điều trị của người vợ, mà phụ thuộc vào đáp ứng buồng trứng của người cho trứng. Nếu chọn được người cho trứng phù hợp, tỉ lệ thành công thường rất cao, có thể đạt tới 50%.

CHO TRỨNG KHÔNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CÓ THAI VỀ SAU

Rất nhiều phụ nữ lo ngại khi cho trứng sẽ ảnh hưởng đến khả năng sinh nở về sau do sợ sẽ bị “hết trứng”. Tuy nhiên, thực tế, tình trạng này không xảy ra.

Mỗi người phụ nữ có khoảng 2 triệu nang trứng từ lúc sinh ra, đến lúc dậy thì thì còn khoảng 300.000 đến 400.000 trứng, do sự thoái hóa tự nhiên của các nang trứng. Vào mỗi chu kỳ kinh, sẽ có khoảng 50-100 nang trứng đi vào quá trình chọn lọc và phát triển, tuy nhiên, cuối cùng chỉ có duy nhất 1 trứng rụng, những trứng còn lại sẽ thoái hóa. Nguyên nhân là vì sự phát triển của nang trứng được quyết định bởi một nội tiết tố gọi là FSH. Trong điều kiện bình thường, lượng FSH trong cơ thể chỉ đủ để cho 1 nang trứng phát triển và rụng trứng trong một chu kỳ kinh.

Khi kích thích buồng trứng, người cho trứng sẽ được sử dụng thuốc có tác động tương tự FSH, khiến cho lượng FSH trong cơ thể nhiều hơn, từ đó dẫn đến số trứng của chu kỳ kinh đó phát triển nhiều hơn và số trứng bị thoái hóa ít hơn. Nói cách khác, kích thích buồng trứng chỉ tác động đến số nang trứng đáng lẽ sẽ thoái hóa của chu kỳ đó, chứ không tác động đến những nang trứng của chu kỳ sau. Nếu không cho trứng, số lượng trứng của chu kỳ đó cũng mất đi. Vì vậy kích thích buồng trứng không làm giảm số trứng cũng như giảm khả năng có thai sau này của người cho trứng.

TÌM NGƯỜI CHO TRỨNG PHÙ HỢP

Theo quy định của pháp luật Việt nam về “Sinh con theo phương pháp khoa học”, người cho trứng phải là người từ 18 đến 35 tuổi, không mắc các bệnh truyền nhiễm gồm HIV, giang mai và viêm gan siêu vi B.

Các điều kiện khác ở người cho trứng gồm:

    không có quan hệ huyết thống với người chồng của người nhận trứng
    đã có quan hệ tình dục (vì quá trình siêu âm theo dõi sự phát triển của nang noãn cũng như chọc hút lấy trứng đều được thực hiện qua ngả âm đạo)
    không đang cho con bú
    có dự trữ buồng trứng tốt: sẽ được đánh giá bằng siêu âm và xét nghiệm máu

QUY TRÌNH XIN CHO TRỨNG

Khi bạn tìm được người cho trứng, Đơn vị điều trị của bạn sẽ xét nghiệm cho người cho trứng xem họ có đủ điều kiện để cho trứng hay không. Các xét nghiệm được chia làm 3 nhóm tùy theo mục đích:

    Xét nghiệm máu để loại trừ các bệnh truyền nhiễm gồm HIV, giang mai, viêm gan siêu vi B
    Đánh giá dự trữ buồng trứng: dựa vào tuổi người cho trứng (khuynh hướng càng trẻ số lượng trứng càng nhiều và chất lượng trứng càng tốt), siêu âm đếm số nang noãn trên buồng trứng (thường thực hiện vào những ngày đầu của chu kỳ kinh) và xét nghiệm máu AMH (có thể thực hiện vào bất kỳ ngày nào của chu kỳ kinh).
    Xét nghiệm tiền mê: chọc hút lấy trứng được thực hiện với gây mê nhẹ trong khoảng 5 phút. Trước khi gây mê, người cho trứng sẽ được xét nghiệm và khám tổng quát để đảm bảo đủ sức khỏe để trải qua quá trình gây mê.

Nhờ sự ra đời của xét nghiệm AMH, hiện nay, chúng ta có thể đánh giá dự trữ buồng trứng bất kỳ lúc nào mà không cần đợi đến ngày hành kinh. Vì vậy, khi tìm được người cho trứng, bạn có thể đưa người cho trứng đến khám vào bất kỳ ngày nào để xác định người này có phù hợp để cho trứng cho bạn hay không.

Khi người cho trứng đạt đủ điều kiện để cho trứng, bạn và người cho trứng sẽ được cho toa thuốc để chỉnh kinh. Toa này gồm thuốc uống trong vòng 14 ngày, mỗi ngày 1 viên. Mục đích của toa thuốc chỉnh kinh là để bạn và người cho trứng có kinh cùng một lúc.

Khi cả hai người đã ra kinh giống nhau, người nhận trứng sẽ được tiếp tục uống thuốc để chuẩn bị nội mạc tử cung là nơi phôi sẽ làm tổ và phát triển thành thai. Người cho trứng sẽ được bắt đầu tiêm thuốc để kích thích buồng trứng, để buồng trứng có nhiều nang trứng phát triển. Thời gian kích thích buồng trứng trung bình khoảng 10-12 ngày, mỗi ngày tiêm từ 1-3 loại thuốc tùy theo đáp ứng của buồng trứng. Việc tiêm thuốc có thể được thực hiện tại nhà. Trong thời gian tiêm thuốc, người cho trứng và nhận trứng sẽ được siêu âm để theo dõi sự phát triển của các nang noãn từ 2-4 lần.

Khi nang trứng đã phát triển đầy đủ, người cho trứng sẽ được chọc hút trứng qua ngả âm đạo dưới hướng dẫn của gây mê. Thời gian chọc hút trứng chỉ kéo dài khoảng 5 phút. Sau đó, người cho trứng được theo dõi tại bệnh viện cho đến khi tình trạng ổn (thời gian theo dõi trung bình khoảng 2 giờ).

2 ngày sau khi người cho trứng được chọc hút trứng, phôi tạo thành sẽ được chuyển vào buồng tử cung của người nhận trứng.

Như vậy, thời gian trung bình điều trị của người cho trứng như sau:

    buổi đến khám đầu tiên: xét nghiệm đánh giá khả năng cho trứng phù hợp hay không
    2 tuần uống thuốc chỉnh kinh tại nhà (vẫn có thể đi làm bình thường)
    2-4 lần (trong thời gian kích thích buồng trứng 10-12 ngày) đến đơn vị điều trị để xét nghiệm máu và siêu âm theo dõi sự phát triển của nang trứng
    1 ngày đến đơn vị điều trị để chọc hút trứng (nên nghỉ làm ngày hôm đó, hôm sau có thể đi làm bình thường)

NHỮNG LƯU Ý DÀNH CHO NGƯỜI CHO TRỨNG


Người cho trứng cần lưu ý những điều sau:

    Báo cho bác sĩ điều trị biết các loại thuốc mà bạn đang sử dụng
    Báo cho bác sĩ biết nếu bạn đang cho con bú
    Phải áp dụng biện pháp ngừa thai khi bắt đầu đồng ý cho trứng
    Nếu bạn không muốn có thai, bạn cần ngừa thai cho đến khi có kinh lại sau khi đã chọc hút trứng xong
    Tránh làm việc nặng trong thời gian tiêm thuốc kích thích buồng trứng
    Tránh quan hệ vào những ngày sắp chọc hút trứng
    Báo cho bác sĩ biết những triệu chứng bất thường mà bạn có trong thời gian cho trứng

NHỮNG VẤN ĐỀ CÓ THỂ XẢY RA ĐỐI VỚI NGƯỜI CHO TRỨNG

Hiện nay, các phác đồ kích thích buồng trứng dành cho người cho trứng khá an toàn, ít biến chứng. Tỉ lệ biến chứng xảy ra cho người cho trứng rất hiếm (<0,1%). Bên cạnh đó, người cho trứng sẽ được theo dõi sát sau thủ thuật chọc hút trứng cho đến khi đảm bảo không có biến chứng xảy ra. Vì vậy, các biến chứng nếu có xảy ra thường sẽ được phát hiện và điều trị sớm.

Một số biến chứng có thể xảy ra:

    Xoắn buồng trứng: là tình trạng dây treo buồng trứng bị xoắn, khiến máu đến nuôi  buồng trứng giảm. Triệu chứng: đau bụng dữ dội vùng bụng dưới bên trái hoặc bên phải, đau từng cơn, kèm nôn ói, tiêu chảy. Điều trị: nội soi tháo xoắn buồng trứng.
    Xuất huyết buồng trứng: là tình trạng chảy máu ở buồng trứng. Triệu chứng: đau bụng, có thể đau lan lên vai, mệt mỏi, xanh xao, chóng mặt. Điều trị: dùng thuốc cầm máu, nếu điều trị nội thất bại, cần nội soi cầm máu buồng trứng
    Xuất huyết bàng quang: là tình trạng chảy máu ở bàng quang. Triệu chứng: tiểu đỏ. Điều trị: uống nhiều nước, thuốc cầm máu. Trường hợp nặng: súc rửa bàng quang.

Điều may mắn là những biến chứng nêu trên rất hiếm xảy ra. Khi có một trong các triệu chứng bất thường kể trên hoặc triệu chứng nào khác, bạn cần báo ngay với bác sĩ điều trị để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Nói tóm lại, thụ tinh trong ống nghiệm – xin trứng là một chỉ định cần thiết cho những trường hợp giảm dự trữ buồng trứng. Quy trình xin cho trứng hiện nay khá an toàn và đạt hiệu quả cao. Thời gian cho trứng không quá hai tuần và việc cho trứng hoàn toàn không ảnh hưởng đến khả năng có thai sau này của người cho trứng.

Số lượt đọc: 60797 -
Các bài viết khác